Category: Finanse publiczne w Polsce

NIEJASNOŚĆ PRZEPISÓW

Fakt, iż sprzedaż majątku nie zwiększa aktywów sektora finansów pu­blicznych, powoduje, że wpływy ze sprzedaży nie powinny być zaliczane do dochodów publicznych. Obowiązujące w tej kwestii przepisy są jednak mocno niejasne. W art. 5 ustawy o finansach publicznych, zawierającym klasyfikację środków publicznych, wpływy z prywatyzacji majątku Skarbu oraz majątku jednostek samorządu terytorialnego uznano za przychody budżetu państwa i jednostek samorządu terytorialnego, wyłączając je tym samym z docho­dów publicznych. Jednocześnie wśród rodzajów dochodów publicznych, wyliczonych w art. 5 ust. 2, wymieniono dochody ze sprzedaży majątku, rzeczy i praw, niestanowiące przychodów:ze sprzedaży papierów wartościowych oraz z innych operacji finan­sowych,z prywatyzacji majątku Skarbu Państwa oraz majątku jednostek sa­morządu terytorialnego.W ustawie o finansach publicznych nie znajdziemy jednak żadnych wskazówek co do tego, kiedy wpływy uzyskane ze sprzedaży mienia trak­tować należy jako przychody z prywatyzacji, a kiedy jako dochody ze sprze­daży majątku.

Witaj! Mój zawód to też moja pasja, od lat prowadzę biuro rachunkowe i współpracuje z wieloma przedsiębiorcami. Tajniki księgowości to moja codzienność dlatego postanowiłem prowadzić tego bloga, żeby pomóc tobie w prawidłowej interpretacji przepisów. Jeśli masz jakieś pytania zostaw komentarz lub napisz do mnie za pomocą formularza kontaktowego! Postaram się Ci pomóc.

WYDATKI PUBLICZNE

Na początku potrzebne jest pewne istotne zastrzeżenie. Dotyczy ono sa­mego pojęcia efektywności wykorzystania środków publicznych, które — choć na pozór dość oczywiste — przy dokładniejszej analizie sprawia dość poważne problemy interpretacyjne. Samo posługiwanie się pojęciem efektywności zakłada, że mówiąc o wy­datkach publicznych i ich finansowaniu potrafimy zdefiniować oraz zmie­rzyć dwie wielkości — nakłady i efekty. Z nakładami nie ma problemu — wszystkie wydatki można w jednoznaczny sposób wyrazić w jednostkach pieniężnych. Co jest jednak efektem dokonanych wydatków? Jeśli chcemy uniknąć pułapki traktowania wydatków jako celu samego w sobie (dokona­nie większych wydatków na pewien cel jest lepsze od dokonania wydatków mniejszych), to aby zdefiniować efekty wydatków musimy odwołać się do pojęcia zadań publicznych i stwierdzić, że efekty wydatków mogą być roz­sądnie mierzone wyłącznie poprzez mierzenie wykonania zadań, których wykonaniu wydatki te mają służyć. Aby to było możliwe, musimy jednak dysponować rzetelnymi metodami mierzenia ilości i jakości zadań publicz­nych.

Witaj! Mój zawód to też moja pasja, od lat prowadzę biuro rachunkowe i współpracuje z wieloma przedsiębiorcami. Tajniki księgowości to moja codzienność dlatego postanowiłem prowadzić tego bloga, żeby pomóc tobie w prawidłowej interpretacji przepisów. Jeśli masz jakieś pytania zostaw komentarz lub napisz do mnie za pomocą formularza kontaktowego! Postaram się Ci pomóc.

ZAKRES I KLASYFIKACJA WYDATKÓW

Intuicyjnie zrozumiałe pojęcie wydatków publicznych wymaga formal­nej definicji. Dla analizy sytuacji finansów publicznych definicja ta ma istotne znaczenie, gdyż od tego, jak określimy zakres pojęciowy terminu wydatki publiczne, zależy interpretacja kluczowego dla finansów publicz­nych pojęcia wyniku (deficytu lub nadwyżki) sektora finansów publicznych. Przez analogię do sformułowanej w poprzednim rozdziale definicji do­chodów publicznych (wpływy zwiększające majątek) wydatki publiczne de­finiować powinniśmy — pamiętając o przyjętej konwencji kasowego ujęcia dochodów i wydatków publicznych — jako operacje zmniejszające stan środków pieniężnych w dyspozycji podmiotów sektora finansów publicz­nych i jednocześnie zmniejszające — w ujęciu bilansowym — majątek pod­miotów sektora finansów publicznych.

Witaj! Mój zawód to też moja pasja, od lat prowadzę biuro rachunkowe i współpracuje z wieloma przedsiębiorcami. Tajniki księgowości to moja codzienność dlatego postanowiłem prowadzić tego bloga, żeby pomóc tobie w prawidłowej interpretacji przepisów. Jeśli masz jakieś pytania zostaw komentarz lub napisz do mnie za pomocą formularza kontaktowego! Postaram się Ci pomóc.

DOKONANIE WYDATKU INWESTYCYJNEGO

Zauważmy najpierw, że dokonanie wydatku inwestycyjnego nie zmniej­sza majątku publicznego, gdyż zmniejszeniu zasobów pieniężnych towarzy­szy wzrost wartości majątku rzeczowego. Można byłoby zatem uznać, że rozchody na zakup składników majątkowych nie są wydatkami. Jednak ma­jątek rzeczowy zużywa się, a w ewidencji księgowej jest to odnotowywane przez stopniowe umarzanie wartości majątku. Logiczne byłoby więc, by ja­ko wydatek traktować nie wypłatę środków pieniężnych na zakup rzeczo­wych składników majątku, a dopiero sukcesywnie dokonywane umorzenia. To jednak złamałoby konwencję ujęcia rzeczowego — wprowadzeniu do ewidencji księgowej kolejnego umorzenia części wartości początkowej środka trwałego nie towarzyszy bowiem żaden przepływ środków pienięż­nych. Z tego powodu przyjęto, iż środki wypłacone na zakup majątku rze­czowego traktowane będą jako wydatki. 

Witaj! Mój zawód to też moja pasja, od lat prowadzę biuro rachunkowe i współpracuje z wieloma przedsiębiorcami. Tajniki księgowości to moja codzienność dlatego postanowiłem prowadzić tego bloga, żeby pomóc tobie w prawidłowej interpretacji przepisów. Jeśli masz jakieś pytania zostaw komentarz lub napisz do mnie za pomocą formularza kontaktowego! Postaram się Ci pomóc.

KLASYFIKACJA WYDATKÓW PUBLICZNYCH

Zauważmy, że można to interpretować jako „spisanie” (umorzenie) peł­nej wartości nowego majątku już w momencie jego zakupu. Traktowanie za­kupu majątku rzeczowego jako wydatku nie zniekształca przy tym łącznej kwoty wydatków, lecz powoduje, że są ewidencjonowane z wyprzedzeniem w stosunku do opisanego powyżej schematu uznawania za wydatki kolej­nych rat umorzenia początkowej wartości środka trwałego.Wydatki publiczne klasyfikować można na różne sposoby. Decydujące znaczenie ma oczywiście klasyfikacja wiążąca wydatki z zadaniami pu­blicznymi, sprawne zarządzanie i kontrola wydatków publicznych wymaga też ścisłego rozgraniczania wydatków, za które odpowiadają poszczególne jednostki organizacyjne sektora finansów publicznych. Przy rozwiązywaniu praktycznych problemów związanych z zarządzaniem środkami publiczny­mi równie istotny jest jednak podział wydatków publicznych według ich ro­dzajów, w którym wydatki identyfikowane są przez takie cechy jak rodzaj nabywanych dóbr oraz charakter relacji między podmiotem dokonującym wydatku i jego „odbiorcą”. Taką właśnie klasyfikacją posłużymy się w dal­szym opisie wydatków publicznych.Wyróżnimy sześć podstawowych rodzajów wydatków:dotacje i subwencje,świadczenia pieniężne na rzecz ludności,wydatki bieżące jednostek sektora publicznego,obsługę długu publicznego,wydatki majątkowe,składki na rzecz instytucji Unii Europejskiej.

Witaj! Mój zawód to też moja pasja, od lat prowadzę biuro rachunkowe i współpracuje z wieloma przedsiębiorcami. Tajniki księgowości to moja codzienność dlatego postanowiłem prowadzić tego bloga, żeby pomóc tobie w prawidłowej interpretacji przepisów. Jeśli masz jakieś pytania zostaw komentarz lub napisz do mnie za pomocą formularza kontaktowego! Postaram się Ci pomóc.

OGÓLNE ZASADY DOKONYWANIA WYDATKÓW PUBLICZNYCH

Mimo ogromnej różnorodności wydatków publicznych istnieją pewne ogólne, ale bardzo istotne zasady, tworzące podstawę dla szczegółowych uregulowań dotyczących poszczególnych rodzajów wydatków lub wydat­ków dokonywanych przez pewne jednostki sektora finansów publicznych.Zasady te zostały sformułowane w art. 35 i 39 ustawy o finansach pu­blicznych. Zgodnie z tymi przepisami:wydatki publiczne mogą być ponoszone na cele i w wysokości usta­lonych w ustawie budżetowej, uchwale budżetowej jednostki samorzą­du terytorialnego i w planie finansowym jednostki sektora finansów pu­blicznych,jednostki sektora finansów publicznych dokonują wydatków zgod­nie z przepisami dotyczącymi poszczególnych rodzajów wydatkówwydatki publiczne powinny być dokonywane:w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasady uzyskiwa­nia najlepszych efektów z danych nakładów;w sposób umożliwiający terminową realizację zadań;w wysokości i terminach wynikających z wcześniej zaciągniętych zobowiązań,wydatki finansowane środkami pochodzącymi ze źródeł za­granicznych są dokonywane zgodnie z procedurami zawartymi w tej umowie lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystywaniu,z wyjątkiem przypadków określonych w ustawie o finansach publicznych, wydatki publiczne muszą być dokonane w tym ro­ku, na który zostały zaplanowane.

Witaj! Mój zawód to też moja pasja, od lat prowadzę biuro rachunkowe i współpracuje z wieloma przedsiębiorcami. Tajniki księgowości to moja codzienność dlatego postanowiłem prowadzić tego bloga, żeby pomóc tobie w prawidłowej interpretacji przepisów. Jeśli masz jakieś pytania zostaw komentarz lub napisz do mnie za pomocą formularza kontaktowego! Postaram się Ci pomóc.

SPOSÓB SFORMUŁOWANIA PRZEPISÓW

Podkreślić warto, że przepisy te w wyraźny sposób formułują nakaz po­szukiwania możliwie efektywnych sposobów gospodarowania środkami pu­blicznymi. Sformułowanie tej zasady jest dość zaskakujące (bardziej logicz­ny byłby postulat dążenia do uzyskania zakładanych efektów przy możliwie małych nakładach), ale istotne jest, że wyraźnie wskazano na konieczność sformułowania kryteriów (efektów) oceny dokonywanych wydatków i ko­nieczność rozpatrywania różnych sposobów realizacji założonych celów. Oznacza to w szczególności, że przed dokonaniem wydatku powinniśmy każdorazowo rozważyć, czy nie istnieją alternatywne i tańsze metody wy­konania tego samego zadania publicznego. Zauważmy też, że w odniesieniu do wydatków finansowanych środka­mi pochodzącymi ze źródeł zagranicznych, ustawa o finansach publicznych jednoznacznie formułuje zasadę, że procedury wydatkowe wymagane przez instytucję przekazującą środki mają pierwszeństwo przed procedurami okre­ślonymi w prawie polskim.

Witaj! Mój zawód to też moja pasja, od lat prowadzę biuro rachunkowe i współpracuje z wieloma przedsiębiorcami. Tajniki księgowości to moja codzienność dlatego postanowiłem prowadzić tego bloga, żeby pomóc tobie w prawidłowej interpretacji przepisów. Jeśli masz jakieś pytania zostaw komentarz lub napisz do mnie za pomocą formularza kontaktowego! Postaram się Ci pomóc.

DOTACJE I SUBWENCJE

W grupie wydatków publicznych określanych jako dotacje i subwencje, wskazać można trzy wyraźnie odrębne grupy wydatków, różniące się przede wszystkim charakterem relacji między podmiotem dotującym i podmiotem dotowanym:dotacje stanowiące pomoc udzielaną ze środków publicznych pod­miotom spoza tego sektora (przedsiębiorstwom, organizacjom społecz­nym, stowarzyszeniom, partiom politycznym) i służące finansowemu wsparciu własnych zadań podmiotów dotowanych,dotacje i subwencje służące redystrybucji środków wewnątrz sekto­ra finansów publicznych oraz zapewnieniu dotowanym podmiotom (lub jednostkom) sektora finansów publicznych środków finansowych nie­zbędnych do wykonania nałożonych na nie zadań publicznych,dotacje stanowiące formę zapłaty za usługi wykonywane na rzecz podmiotu dotującego.

Witaj! Mój zawód to też moja pasja, od lat prowadzę biuro rachunkowe i współpracuje z wieloma przedsiębiorcami. Tajniki księgowości to moja codzienność dlatego postanowiłem prowadzić tego bloga, żeby pomóc tobie w prawidłowej interpretacji przepisów. Jeśli masz jakieś pytania zostaw komentarz lub napisz do mnie za pomocą formularza kontaktowego! Postaram się Ci pomóc.

ROZRÓŻNIENIE DOTACJI I SUBWENCJI

Wyjaśnienia wymaga jeszcze kwestia rozróżnienia między dotacjami i subwencjami. Termin „subwencje” używany jest na określenie dwóch instrumentów finansowych:subwencji ogólnych dla jednostek samorządu terytorialnego, mają­cych podstawę w Konstytucji. uregulowanych szczegółowo w ustawie z 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego,subwencji z budżetu państwa na działalność statutową, na mocy usta­wy z 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych, wypłacanych partiom, które w wyborach do Sejmu otrzymały co najmniej 3% głosów, oraz koali­cjom wyborczym, które w tych samych wyborach przekroczyły próg 6% głosów.Wspólną cechą obu subwencji jest to, iż nie są one przeznaczone na fi­nansowanie żadnego konkretnego zadania, lecz stanowią ogólne zasilenie subwencjonowanego podmiotu. Sugerować to może, iż różnica między sub­wencjami i dotacjami polega na tym, iż subwencje są ogólne, a dotacje — celowe. Konwencja taka nie jest jednak stosowana konsekwentnie — wiele dotacji, jak np. dotacje dla instytucji kultury, również ma charakter ogólny. Trzeba więc pamiętać, że nazwa instrumentu finansowego nie rozstrzyga o jego charakterze.

Witaj! Mój zawód to też moja pasja, od lat prowadzę biuro rachunkowe i współpracuje z wieloma przedsiębiorcami. Tajniki księgowości to moja codzienność dlatego postanowiłem prowadzić tego bloga, żeby pomóc tobie w prawidłowej interpretacji przepisów. Jeśli masz jakieś pytania zostaw komentarz lub napisz do mnie za pomocą formularza kontaktowego! Postaram się Ci pomóc.