Category: Finanse publiczne w Polsce

UPORZĄDKOWANIE KLASYFIKACJI RODZAJÓW DOTACJI

Uporządkowanie klasyfikacji rodzajów dotacji jest dość trudne, gdyż dla scharakteryzowania poszczególnych rodzajów dotacji użyć trzeba co najmniej kilku kryteriów. Najważniejsze znaczenie ma przyjęty w ustawie o finansach publicz­nych podział wszystkich dotacji na trzy podstawowe grupy:dotacje celowe, czyli dotacje przyznawane na sfinansowanie (pełne) lub dofinansowanie (częściowe) kosztów wykonania pewnego ściśle określonego zadania.dotacje podmiotowe, czyli dotacje przyznawane „na dofinansowa­nie działalności bieżącej ustawowo wskazanego podmiotu” — w swoim charakterze identyczne lub co najmniej bardzo podobne do subwencji,dotacje przedmiotowe, czyli „dopłaty do określonych rodzajów wy­robów lub usług, kalkulowane według stawek jednostkowych”.

Witaj! Mój zawód to też moja pasja, od lat prowadzę biuro rachunkowe i współpracuje z wieloma przedsiębiorcami. Tajniki księgowości to moja codzienność dlatego postanowiłem prowadzić tego bloga, żeby pomóc tobie w prawidłowej interpretacji przepisów. Jeśli masz jakieś pytania zostaw komentarz lub napisz do mnie za pomocą formularza kontaktowego! Postaram się Ci pomóc.

DOTACJE CELOWE

Największe znaczenie mają obecnie dotacje celowe, a więc dotacje finan­sujące (najczęściej tylko częściowo) konkretne zadanie. Niewątpliwą zaletą tej formy dotacji jest możliwość ścisłego określenia i kontrolowania sposobu jej wykorzystania — wiemy dokładnie na co przeznaczone zostały środki pu­bliczne. Częstą wadą dotacji celowych jest natomiast arbitralność decyzji do­tyczących wyboru dotowanych podmiotów (chętnych jest zazwyczaj więcej niż możliwości ich usatysfakcjonowania). Przed arbitralnością decyzji można się bronić formułując ścisłe kryteria wyboru podmiotów ubiegających się o ta­kie dotacje. Wiadomo jednak, że ustalenie licznych i precyzyjnie określonych kryteriów wyboru nie przekłada się automatycznie na jakość tego wyboru. 

Witaj! Mój zawód to też moja pasja, od lat prowadzę biuro rachunkowe i współpracuje z wieloma przedsiębiorcami. Tajniki księgowości to moja codzienność dlatego postanowiłem prowadzić tego bloga, żeby pomóc tobie w prawidłowej interpretacji przepisów. Jeśli masz jakieś pytania zostaw komentarz lub napisz do mnie za pomocą formularza kontaktowego! Postaram się Ci pomóc.

CO ZALICZAMY DO DOTACJI CELOWYCH?

Do grupy dotacji celowych zaliczamy m.in.:dotacje na pierwsze wyposażenie zakładów budżetowych i gospo­darstw pomocniczych w środki obrotowe,dotacje celowe dla jednostek samorządu terytorialnego na realizację zadań z zakresu administracji rządowej,dotacje celowe dla jednostek samorządu terytorialnego na realizację zadań inspekcji i straży,dotacje celowe dla jednostek samorządu terytorialnego na realizację innych zadań zleconych odrębnymi ustawami,dotacje celowe dla jednostek samorządu terytorialnego na dofinan­sowanie ich zadań własnych (bieżących lub inwestycyjnych),dotacje na finansowanie zadań z zakresu mecenatu państwa nad kul­turą,dotacje na finansowanie lub dofinansowanie zadań zleconych do re­alizacji organizacjom pozarządowym oraz organizacjom kościelnym i stowarzyszeniom jednostek samorządu terytorialnego,dotacje celowe dla przedsiębiorców na realizację inwestycji w zakre­sie infrastruktury technicznej i ochrony środowiska,dotacje celowe na współfinansowanie programów realizowanych z udziałem środków zagranicznych.

Witaj! Mój zawód to też moja pasja, od lat prowadzę biuro rachunkowe i współpracuje z wieloma przedsiębiorcami. Tajniki księgowości to moja codzienność dlatego postanowiłem prowadzić tego bloga, żeby pomóc tobie w prawidłowej interpretacji przepisów. Jeśli masz jakieś pytania zostaw komentarz lub napisz do mnie za pomocą formularza kontaktowego! Postaram się Ci pomóc.

DOTACJE PODMIOTOWE

Znacznie mniejsze znaczenie mają dotacje podmiotowe, czyli dotacje udzielane podmiotom sektora finansów publicznych oraz — znacznie rza­dziej —jednostkom spoza sektora finansów publicznych. Są one dziś uży­wane głównie jako instrument stałego dofinansowania tych jednostek sekto­ra finansów publicznych, które formalnie są odrębnymi osobami prawnymi, mając przy tym status podmiotów samodzielnych finansowo (samofinansu­jących), lecz które, ze względu na charakter prowadzonej działalności nie mogą sfinansować swoimi przychodami wszystkich niezbędnych kosztów działalności. Najlepszym przykładem są tu instytucje kultury, a także uczel­nie państwowe.  Dotacje podmiotowe z budżetu państwa mogą być udzielane wyłącznie na cele i w zakresie określonym w ustawach innych niż ustawa budżetowa lub w umowach międzynarodowych. Przepis ten chroni przed często po­dejmowanymi próbami „wciśnięcia” do budżetu państwa na etapie prac sejmowych — dotacji dla konkretnego przedsiębiorstwa „w potrzebie”.

Witaj! Mój zawód to też moja pasja, od lat prowadzę biuro rachunkowe i współpracuje z wieloma przedsiębiorcami. Tajniki księgowości to moja codzienność dlatego postanowiłem prowadzić tego bloga, żeby pomóc tobie w prawidłowej interpretacji przepisów. Jeśli masz jakieś pytania zostaw komentarz lub napisz do mnie za pomocą formularza kontaktowego! Postaram się Ci pomóc.

DOTACJE PRZEDMIOTOWE

Zanikającym rodzajem dotacji są też dotacje przedmiotowe. Wykorzy­stywane są one najczęściej do wyrównywania producentom (usługodaw­com) strat spowodowanych obowiązkiem stosowania cen urzędowych (ustalanych administracyjnie) — ceny urzędowe ustalane są zazwyczaj na poziomie znacznie odbiegającym (w dół) od ceny rynkowej, a często rów­nież na poziomie niższym od kosztów produkcji (na tym polega zresztą sens cen urzędowych). Gdyby, wprowadzając zaniżoną cenę urzędową, nie ustanowiono jednocześnie dopłat (dotacji) do produkcji danego wyro­bu, efektem byłoby prawdopodobnie zniknięcie tego towaru z oficjalnego rynku. Konstrukcja dotacji przedmiotowych opiera się na dwóch podstawo­wych zasadach:do otrzymania dotacji przedmiotowej uprawnieni są wszyscy produ­cenci dotowanego towaru (usługi),wysokość dotacji określa się według jednolitej stawki na jednostkę produktu (usługi), dzięki czemu fakt udzielania dotacji nie zakłóca kon­kurencji między producentami dotowanego towaru (usługi), choć prefe­ruje producentów danego towaru względem producentów innych dóbr (mogąc sprzedawać po niższej cenie możemy liczyć na większy popyt i na większe obroty).

Witaj! Mój zawód to też moja pasja, od lat prowadzę biuro rachunkowe i współpracuje z wieloma przedsiębiorcami. Tajniki księgowości to moja codzienność dlatego postanowiłem prowadzić tego bloga, żeby pomóc tobie w prawidłowej interpretacji przepisów. Jeśli masz jakieś pytania zostaw komentarz lub napisz do mnie za pomocą formularza kontaktowego! Postaram się Ci pomóc.

KOMU UDZIELANE SĄ DOTACJE PRZEDMIOTOWE?

Ustawa o finansach publicznych dopuszcza również udzielanie dotacji przedmiotowych dla: państwowych zakładów budżetowych,gospodarstw pomocniczych,różnych podmiotów wykonujących zadania na rzecz rolnictwa,publicznych zakładów opieki zdrowotnej utworzonych przez Mini­stra Obrony Narodowej.Wykaz towarów i usług, do których udzielane są dotacje przedmiotowe z budżetu państwa oraz łączne kwoty tych dotacji określa ustawa budże­towa. Stawki dotacji ustalane są w większości przypadków przez Ministra Finansów, wyjątki stanowią dotacje do zadań na rzecz rolnictwa (ustała je minister właściwy do spraw rolnictwa) oraz dotacje do podręczników, usta­lane przez ministra (albo ministrów) właściwego do spraw oświaty i wycho­wania oraz do spraw szkolnictwa wyższego.

Witaj! Mój zawód to też moja pasja, od lat prowadzę biuro rachunkowe i współpracuje z wieloma przedsiębiorcami. Tajniki księgowości to moja codzienność dlatego postanowiłem prowadzić tego bloga, żeby pomóc tobie w prawidłowej interpretacji przepisów. Jeśli masz jakieś pytania zostaw komentarz lub napisz do mnie za pomocą formularza kontaktowego! Postaram się Ci pomóc.

ŚWIADCZENIA PIENIĘŻNE NA RZECZ LUDZKOŚCI

Świadczeniami pieniężnymi na rzecz osób ludności są środki publiczne wypłacane osobom fizycznym, niebędące wynagrodzeniem za świadczoną pracę. Mogą one być przekazywane albo bezpośrednio (jak np. w przypad­ku emerytur), albo pośrednio — tak jak np. w przypadku:dopłat do indywidualnych wydatków na budownictwo mieszkanio­we, przekazywanych uprawnionym osobom fizycznym za pośrednic­twem banków,dopłat do leków, przekazywanych osobom nabywającym leki bez­płatnie lub po obniżonej cenie, za pośrednictwem aptek,zasiłków rodzinnych, wypłacanych uprawnionym osobom przez za­kłady pracy.We wszystkich wymienionych powyżej przykładach świadczeń przeka­zywanych pośrednio podmioty wypłacające świadczenia faktycznie zobli­gowane są do kredytowania instytucji publicznych — najpierw wypłacają świadczenia osobom uprawnionym, potem — występują o ich refundację ze środków publicznych.

Witaj! Mój zawód to też moja pasja, od lat prowadzę biuro rachunkowe i współpracuje z wieloma przedsiębiorcami. Tajniki księgowości to moja codzienność dlatego postanowiłem prowadzić tego bloga, żeby pomóc tobie w prawidłowej interpretacji przepisów. Jeśli masz jakieś pytania zostaw komentarz lub napisz do mnie za pomocą formularza kontaktowego! Postaram się Ci pomóc.

NAJWAŻNIEJSZE ŚWIADCZENIA PIENIĘŻNE NA RZECZ LUDZKOŚCI

W przypadku dopłat do leków i dopłat do wydatków na budownictwo mieszkaniowe również sama wypłata jest „pośrednia” i po­lega na pobraniu od osoby uprawnionej do otrzymania świadczenia kwoty niższej, niż należna w innych przypadkach (wydanie leku po obniżonej ce­nie, obniżenie oprocentowania kredytów mieszkaniowych). Najważniejszymi (pochłaniającymi największe kwoty wydatków pu­blicznych) świadczeniami pieniężnymi na rzecz ludności są:emerytury i renty z ubezpieczenia społecznego oraz emerytury i ren­ty dla żołnierzy (funkcjonariuszy) tzw. służb mundurowych,inne świadczenia z ubezpieczenia społecznego (świadczenia choro­bowe i wypadkowe),świadczenia rodzinne (m.in. zasiłki rodzinne, zasiłki pielęgnacyjne, zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka). 

Witaj! Mój zawód to też moja pasja, od lat prowadzę biuro rachunkowe i współpracuje z wieloma przedsiębiorcami. Tajniki księgowości to moja codzienność dlatego postanowiłem prowadzić tego bloga, żeby pomóc tobie w prawidłowej interpretacji przepisów. Jeśli masz jakieś pytania zostaw komentarz lub napisz do mnie za pomocą formularza kontaktowego! Postaram się Ci pomóc.

WYDATKI BIEŻĄCE JEDNOSTEK SEKTORA FINANSÓW

W odróżnieniu od dwóch poprzednio omawianych grup wydatków (do­tacji i subwencji oraz świadczeń na rzecz osób fizycznych) wydatki bieżące jednostek sektora finansów publicznych stanowią bezpośredni koszt funk­cjonowania sektora finansów publicznych. Są to wydatki, jakie muszą byc ponoszone, by możliwa była działalność instytucji publicznych. Wydatki bieżące jednostek sektora finansów publicznych obejmują trzypodstawowe grupy:wydatki osobowe, czyli wynagrodzenia (uposażenia) osob pracują­cych lub pełniących służbę w tych jednostkach, wraz ze wszystkimi na­łożonymi na pracodawcę obciążeniami wynagrodzeń (składki na ubez­pieczenie społeczne, składki na Fundusz Pracy, odpisy na zakładowy fundusz świadczeń społecznych), nazywane pochodnymi od wynagro­dzeń, a także wynagrodzenia (honoraria) wypłacane innym osobom (np. na podstawie umów zlecenia) oraz równoważniki pieniężne i ekwiwalenty dla żołnierzy i funkcjonariuszy (np. za rezygnację z kwatery służbowej, na zakup umundurowania itp.),wydatki rzeczowe, czyli wydatki na zakup towarów i usług niezbęd­nych do funkcjonowania jednostek,inne wydatki, takie jak różnego rodzaju podatki, opłaty i składki ob­ciążające jednostki sektora finansów publicznych, stanowiące — poza nielicznymi przypadkami — niewielką część ogólnej kwoty wydatków jednostek.

Witaj! Mój zawód to też moja pasja, od lat prowadzę biuro rachunkowe i współpracuje z wieloma przedsiębiorcami. Tajniki księgowości to moja codzienność dlatego postanowiłem prowadzić tego bloga, żeby pomóc tobie w prawidłowej interpretacji przepisów. Jeśli masz jakieś pytania zostaw komentarz lub napisz do mnie za pomocą formularza kontaktowego! Postaram się Ci pomóc.